فاویسم چیست؟

آیا این بیماری ارثی است یا و مسری؟

علایم آن چیست؟

راه درمان آن چگونه است؟

فرد فاویسم چه محدودیت هایی دارد؟

چگونه باید آنرا تشخیص داد؟

اینها سوالاتی است که برای شما ممکن است پیش بیاید با خواندن مطالب زیر به جواب تمام این سوالات پی خواهید برد.

در بدن ما خون در جریان است. خون حاوی دو قسمت مایع یا پلاسمایی و گلبول که خود چند نوع میباشد. یک نوع آنها گلبولهای قرمز میباشند. در گلبولهای قرمز پروتئینی است بنام هموگلبین که کار حمل ونقل اکسیرن و دی اکسید کربن را به عهده دارد. عمر آن 120 روز است و پس از گذشت 120 روز از بین رفته وبوسیله طحال از جریان خون خارج میشود و برای ساخته شدن گلبولهای جدید استفاده میشود.

گلبولهای قرمز در حالت طبیعی با بسیاری از مواد اکسید کننده مثل داروها برخورد دارند و اگر بنا به دلیلی نتوانند مقاومت کنند اکسیده یا لیز میشوند و هموگلبین ها خارج میگردند و دیگر قدرت حمل اکسیرن را ندارند اما گلبولهای قرمز در برابر آن مواد روش دفاعی دارند بنام گلوتاتیون به محض برخورد گلبول با مواد اکسید کننده گلبول را ترمیم مینماید اما این عمل گلوتاتیون نیاز به انرری دارد که توسط سوختن گلوکز (همان قند) در گلبول قرمز تامین میشود و این کار توسط آنزیمهای مختلفی صورت میگیرد از جمله آنزیمهای مهم گلبول قرمز که در سوختن قند شرکت دارد  G6PDاست که در صورت کمبود یا نبود آن بیماری فاویسم بوجود می آید.

زن سازنده آنزیم G6PD بر روی کروموزم X است بنابر این خانمها خیلی کمتر دچار فاویسم میشوند و بصورت ناقل سالم می باشند ولی به فرزندان خود می توانند منتقل نمایند. از داروهای که باعث تخریب گلبول قرمز می شود داروهای ضد مالاریا- کوتریموکسازول- کلرامفنبکل- اسید نالیدیکسیک  و... و مواد غذایی مثل باقلا البته بعضی از بیماران به باقلا حساس نیستند .

چند ساعت بعد از برخورد ماده اکسیدان با گلبول قرمز علامتی از جمله ضعف- سردرد- سرگیجه- احساس خستگی- تاری دید- کم خونی- زردی-خون ادراری در فرد قابل مشاهده است .

راه تشخیص 

با انجام آزمایش ساده G6PP که براحتی از نمونه خون بیمار انجام میشود کمبود یا نقص این آنزیم مشخص میگردد . این آزمایش در کلیه آزمایشگاهها قابل انجام است .

درمان

عدم مصرف داروهای اکسیدان دار و باقلا و در زمان مراجعه به پزشک باید حتما پزشک را از بیماری خود مطلع نماييد.

 

محمد رضا حي بر

كارشناس آزمايشگاه