آزمایشگاه دکتر عصاریان

سیستم کمپلمان به زبان فارسی یعنی مکمل یا تکمیل کننده واکنش آنتی بادی.مان قدیمی آن آلکسین است.بطور کلی برای کشتن باکتریها و یا متلاشی کردن و یا لیز گلبول قرمز به دو ماده در سرم نیاز داریم:1-ماده ای که در حرارت 56 درجه به مدت 0.5 ساعت مقاوم است و فقط در سرم های حیوان و انسان ایمن وجود دارد و به نام آنتی بادی است.2-ماده ای که نسبت به حرارت حساس است و غیر فعال می شود (Inactive) و نیاز به مصومنیت در سرم ندارد و فقط در سرم تازه وجود دارد که این ماده کمپلمان نامیده می شود('C ,C).کمپلمان از مجموعهپروتئینی تشکیل شده که بصورت غیرفعال در سرم افراد وجود دارد.کمپلمان بوسیله سلولهای ماکروفاژ، منوسیت،بافت چربی،بافت ریه،سلولهای اپی تلیال روده،دستگاه تناسلی-ادراری بجز کلیه سنتز می شود.کمپلمان نسبت به اسیدها ، بازها، حرارت، کهنگی و نمکها حساس است و غیرفعال می گردد.
پروتئینهای کمپلمان از نظر ساختمان شیمیایی و اعمال بیولوژیکی با یکدیگر متفاوتند.زنجیره های پلی پپتیدی بوسیله باندهای دی سولفیدی به هم متصل می باشند.حدود 25 نوع پروتئین مختلف در سیستم کمپلمان شناخته شده است.       15%از پروتئینهای پلاسما را کمپلمان تشکیل می دهد.پروتئینهای کمپلمان به 2 دسته تقسیم می شوند:1-دسته ای که در ابتدا غیرفعالند و پس از فعال شدن وظیفه خود را انجام می دهند2- پروتئینهایی هستند که نقش کنترل و بازدارندگی فعالیت کمپلمان را به عهده دارند.
نام گذاری پروتئینهای کمپلمان بصورت حرف بزرگ C می باشد به همراه شماره مثل  C1,C2 و C9 و یا اینکه بصورت کلمه فاکتور همراه با حروف لاتین مثل فاکتور B ، فاکتورH و یا اصطلاحی که بکار برده می شود مثل  P,properdin ویا براساس عمل و وظیفه ای که انجام می دهند مثل C1 inactive یا C1 inhibitor نام گذاری می کنند.
قطعات پروتئینی کمپلمان وقتی که فعال می شوند خاصیت آنزیمی پیدا کرده و آن جزء (قطعه) پروتئین را بصورت پاره خطی که بالای پروتئین قرار دارد نشان می دهند    (^__C یعنی خاصیت آنزیمی دارد).وقتی این قطعات فعال شدند روی قطعه بعدی اثر کرده،آنرا شکسته ،به قطعات کوچکتر تقسیم می کنند که با حروف کوچک آن را مشخص می کنند            ( C₃ --------->C₃a,C₃b)
فعال شدن کمپلمان شامل 3 مرحله است:
1-مرحله شناسایی
2-مرحله آنزیمی
3-مرحله حمله به غشای سلولی
مراحل فعال شدن کمپلمان از دو راه (مکانیسم ) یا دو Path wayاست :
1-مسیر کلاسیک یا مسیر اصلی Classical pathway:در این مسیر وقتی که جزء C₁ کمپلمان فعال شود سایر قطعات کمپلمان تا جزء C₉ فعال می شوند که سرانجام باعث لیز یا متلاشی شدن (سیتولتیک)سلول یا آنتی ژن می شوند.به این مسیر آبشاری یا Cascadهم می گویند.
2-مسیر فرعی یا آلترناتیو Alternative یا متناوب یا پروپردین:برای فعال شدن این مسیر نیاز به جزء C₃bمی باشد.شدت این مسیر کمتر از مسیر اصلی است،مسیر فرعی از جزء C₅ به مسیر اصلی می پیوندد بنابراین از جزءC₅ کمپلمان تا C₉ در هر دو مشترک است.
جزء C₁ کمپلمان از 3 جزء پروتئینی تشکیل شده بنام :C₁S,C₁r,C₁q
این سه جزء پروتئین بوسیله یون Ca بهم متصل هستند.هیچ وقت این سه جزءپروتئین بصورت مجزا در سرم وجود ندارند مگر اینکه در حالت مرضی باشد.جزءC₁q از 18 زنجیره پلی پپتیدی تشکیل شده که بصورت 3 دسته زنجیره 6 تایی می باشد.برای فعال شدن C₁q اگر آنتی بادی  ما از کلاس IgG باشد 2 مولکول لازم است ولی اگر IgMباشد یک مولکول کافی است.
وقتی کمپلکس آنتی ژن-آنتی بادی تشکیل شد کمپلمان فعال می شود.