کنترل کیفی و منابع خطا در قند ادرار urine glucose

مکانیسم شیمیایی قند نوار ادرار
واکنش نوار ادرار با انزیم گلوکزاکسیداز می باشد که ابتدا در حضور گلوکز ادرار به گلوکونیک اسید و آب اکسیژنه تبدیل شده سپس آب اکسیژنه حاصل با کروموژن اورتوتولوئیدین یا یدور پتاسیم واکنش داده و کروموژن اکسیده با رنگ سبزابی یا ارغوانی حاصل می کند.
نکته:آستانه بازجذب توبولی 180-160 میلی گرم در دسی لیتر/گلیکوزوری نرمال در حد تریس پس از مصرف یک وعده غذا غنی ار کربوهیدرات قابل مشاهده می باشد.

علل شایع منفی کاذب قند ادرار:
۱-اسید اسکوربیک:خوردن عادی ویتامین دفع غیرطبیعی حاصل نمی کند ولی خود تجویزی ویتامین (15-2 گرم در روز) منجر به ظهور قند منفی کاذب می گردد.تست تکراری 24 ساعت پس از آخرین مصرف دوز اسید اسکوربیک بالا اصلاح قند را به همراه دارد.
2-وزن مخصوص بالای 1020 همراه با محیط قلیایی منجر به کاهش حساسیت ادرار و منفی کاذب قند می گردد.
3-غلظت بالای کتون در ادرار منجر به بروز منفی کاذب قند ادرار می گردد.
4-هرچه ادرار رقیق تر و نزدیک تر به ترکیب آب باشد حساسیت واکنش قند ادرار بالاتر می رود و واکنش قند ادرار قوی تر است.
تست تاییدی شیمیایی قند ادرار (روش بندیکت یا احیای مس):
1-در این تست علاوه بر گلوکز هر ماده احیا کننده دیگر نیز در ادرار با محلول بندیکت واکنش می دهد و صرفا یک تست تاییدی شیمیایی غیر اختصاصی جهت واکنش قند ادرار مثبت می باشد.
2-تست بندیکت در ادرار کودکان علاوه بر تایید گلیکوزوری در تشخیص برخی بیماری های متابولیک نظیر گالاکتوزمی و سایر مواد احیا کننده ادرار کاربرد دارد.
کتون ادرار:اجسام کتونی ادرار شامل اسیداستواستیک(20%) بتاهیدروکسی بوتیریک اسید(78%) و استون (2%) می باشد.کتوزیس به افزایش کتونها در خون و ادرار تلقی می گردد.
واکنش کتون در نوار ادرار:
این واکنش با معرف نیتروپروسید و یک بافر قلیایی صورت می گیرد.در این حالت فقط اسید استواستیک است که قادر است در مجاورت معرف رنگ شاه بلوطی حاصل کند.

روز علوم آزمایشگاهی مبارک

روز علوم آزمایشگاهی را به تمام دوستان و همکاران آزمایشگاهی و همچنین دانشجویان علوم آزمایشگاهی تبریک میگم.امیدوارم آینده بهتری در انتظار این رشته و افراد شاغل در این رشته باشه.
به مناسبت این روز مختصری از زندگی حکیم جرجانی که پدر علوم آزمایشگاهی ایرانه و امروز سالروز تولد ایشون است رو تقدیم دوستان عزیز میکنم.
حکیم جرجانی پزشک نامدار ایرانی، در سال 434 هجری قمری در گرگان تاریخی دیده به جهان گشود و ابتدا طب را در زادگاه خود فرا گرفت و سپس به جهت افزودن بر معلومات خود رنج سفر را به جان خرید و عازم دیگر نقاط ایران شد.
طبیب زبردست گرگانی ، در سال 504 هجری رهسپار خوارزم و دربار قطب ‌الدین ‌محمد سرسلسله خوارزمشاهیان که دربارش مجمع فضلا و دانشمندان بود شد. وی در خوارزم مسئولیت بیمارستان بزرگ آن دیار را پذیرفت .
حکیم سید ‌اسماعیل جرجانی در اولین سال حضورش در خوارزم تدوین کتاب عظیم خود ذخیره خوارزمشاهی را که مشتمل بر 750 هزار اصطلاح مرتبط با علم پزشکی بود به پایان برد.
جرجانی علاوه بر ذخیره خوارزمشاهی دارای آثار دیگری در زمینه علم پزشکی همچون خفی‌ علایی ، طب الملوکی ، الاغراض‌ الطبییه و یادگار نیز می باشد که بسیاری از آنان راهگشای طبیبان آن عصر و نیز مشخص‌ کننده روش پزشکان گذشته برای طبیبان فعلی می ‌باشد . از این روست که بسیاری جرجانی را در ترازوی زمان یکی از بزرگترین پزشکان آن عصر دنیا نامیده‌ اند .
نکته جالب اینجاست که در آن عصر که زبان عربی در ایران بزرگ رایج بود حکیم جرجانی آثارش را به زبان پارسی نگاشته است .
پزشک گرگانی که 97 سال عمر کرد بیشتر از دید مشاهدات آزمایشگاهی به تشخیص بیماریها پرداخته و از این رو علاوه بر ذکر نام او به عنوان پدر علوم آزمایشگاهی ، سالروز تولد او 30 فروردین را در ایران روز علوم آزمایشگاهی نام نهاده‌ اند.

آبله مرغان chickenpox

اطلاعات‌ اوليه‌

    توضيح‌ كلي‌

آبله‌ مرغان‌ عبارت‌ است‌ از يك‌ بيماري‌ خفيف‌ و بسيار مسري‌ كه‌ توسط‌ ويروس‌ هرپس‌ زوستر ايجاد مي‌شود. اين‌ بيماري‌ مي‌تواند در سني‌ رخ‌ دهد اما در كودكان‌ شايع‌تر است‌.

    علايم‌ شايع‌

علايم‌ زير معمولاً در كودكان‌ خفيف‌، اما در بزرگسالان‌ شديد هستند:
تب‌
درد شكمي‌ يا احساس‌ ناخوشي‌ عمومي‌ كه‌ 2-1 روز طول‌ مي‌كشد.
بثورات‌ پوستي‌ كه‌ تقريباً در هر جاي‌ بدن‌ مي‌تواند پديد آيد، از جمله‌ روي‌ پوست‌ سر، آلت‌ تناسلي‌، و داخل‌ دهان‌، بيني‌، گلو، يا مهبل‌. تاول‌ها ممكن‌ است‌ در نواحي‌ بسيار وسيعي‌ از پوست‌ گسترده‌ شده‌ باشند، اما در دست‌ و پا كمتر ظاهر مي‌شوند. تاول‌ها در عرض‌ 24 ساعت‌ مي‌تركند و در محل‌ آنها دلمه‌ تشكيل‌ مي‌شود. هر 4-3 روز مجموعه‌هايي‌ از تاول‌هاي‌ جديد به‌ وجود مي‌آيند.
در بزرگسالان‌ يك‌ سري‌ علايم‌ شبيه‌ آنفلوآنزا وجود دارد.

   علل‌

عفونت‌ با ويروس‌ هرپس‌ زوستر. اين‌ ويروس‌ از راه‌ قطره‌هاي‌ ريز در هوا يا تماس‌ با ضايعات‌ پوستي‌، از فرد بيمار انتقال‌ مي‌يابد. دوره‌ نهفته‌ پيش‌ از آغاز علايم‌ بيماري‌ 21-7 روز است‌.
اگر مادر يك‌ نوزاد قبلاً يا در حين‌ حاملگي‌ آبله‌ مرغان‌ گرفته‌ باشد، كودك‌ وي‌ تا چندين‌ ماه‌ در برابر آبله‌ مرغان‌ ايمني‌ دارد. اما اين‌ ايمني‌ در عرض‌ 12-4 ماه‌ پس‌ از تولد كاهش‌ مي‌يابد.

   عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر

استفاده‌ از داروهاي‌ سركوب‌كننده‌ دستگاه‌ ايمني‌ بدن‌

   پيشگيري‌

در حال‌ حاضر نمي‌توان‌ از آن‌ پيشگيري‌ به‌ عمل‌ آورد. سرم‌ حاوي‌ پادتن‌ عليه‌ اين‌ ويروس‌ براي‌ افرادي‌ كه‌ خطر ايجاد بيماري‌ خطرناك‌ در آنها زياد است‌ (مثل‌ كساني‌ كه‌ داروهاي‌ ضدسرطان‌ يا سركوب‌كننده‌ ايمني‌ دريافت‌ مي‌كنند) استفاده‌ مي‌شود. اخيراً يك‌ واكسن‌ جديد براي‌ اين‌ بيماري‌ مورد تأييد قرار گرفته‌ است‌.

   عواقب‌ مورد انتظار

بهبود خود به‌ خودي‌. كودكان‌ معمولاً در عرض‌ 10-7 روز بهبود مي‌يابند، در بزرگسالان‌ اين‌ مدت‌ بيشتر است‌ و احتمال‌ بروز عوارض‌ در آنها بيشتر است‌.
پس‌ از بهبود، فرد براي‌ تمام‌ عمر در مقابل‌ آبله‌ مرغان‌ ايمني‌ دارد.
گاهي‌ پس‌ از طي‌ شدن‌ سير بيماري‌ آبله‌ مرغان‌، ويروس‌ در بدن‌ به‌ حالت‌ خفته‌ باقي‌ مي‌ماند (احتمالاً در ريشه‌ اعصاب‌ نزديك‌ نخاع‌). اين‌ ويروس‌ خفته‌ ممكن‌ است‌ سال‌ها بعد دوباره‌ بيدار شود و بيماري‌ زونا را ايجاد كند.

   عوارض‌ احتمالي‌

عفونت‌ باكتريايي‌ ثانويه‌ برروي‌ تاول‌هاي‌ آبله‌ مرغان‌
عفونت‌ ويروسي‌ چشم‌
ندرتاً آنسفاليت‌ (التهاب‌ يا عفونت‌ مغز)
احتمال‌ بروز زونا سال‌ها بعد در دوران‌ بزرگسالي‌
ندرتاً باقي‌ماندن‌ جاي‌ تاول‌، در صورتي‌ كه‌ تاول‌ عفوني‌ شود
ميوكارديت‌ (التهاب‌ عضله‌ قلب‌)
آرتريت‌ (التهاب‌ مفصل‌) به‌ طور گذرا
ذات‌الريه‌
نشانگان‌ راي‌

   درمان‌

   اصول‌ كلي‌

تشخيص‌ معمولاً با ظهور تاول‌هاي‌ پوستي‌ داده‌ مي‌شود و بنابراين‌ انجام‌ آزمايش‌ ضرورتي‌ ندارد.
درمان‌ با هدف‌ تخفيف‌ علايم‌ انجام‌ مي‌گيرد.
براي‌ كاهش‌ خارش‌ از پارچه‌، حوله‌، يا كمپرس‌ آب‌ سرد استفاده‌ كنيد.
بيمار را تا حدامكان‌ آرام‌ و خنك‌ نگهداريد. گرما و تعريق‌ باعث‌ بروز خارش‌ مي‌شوند.
ناخن‌ها را كوتاه‌ داريد تا بيمار نتواند خود را بخاراند. خاراندن‌ تاول‌ها مي‌تواند باعث‌ عفونت‌ ثانويه‌ شود.

    داروها

- داروهاي‌ زير ممكن‌ است‌ خارش‌ را كم‌ كنند: بي‌حس‌كننده‌هاي‌ موضعي‌ و آنتي‌هيستامين‌هاي‌ موضعي‌. اين‌ داروها موجب‌ تخفيف‌ خارش‌ به‌ سرعت‌ و در كوتاه‌ مدت‌ مي‌شوند. محصولاتي‌ كه‌ حاوي‌ ليدوكايين‌ و پراموكسين‌ هستند كمترين‌ احتمال‌ بروز واكنش‌هاي‌ آلرژي‌ را دارند. لوسيون‌هاي‌ حاوي‌ فنول‌، منتول‌ و كافور (مثل‌ لوسيون‌ كالامين‌) نيز شايد توصيه‌ شود. دستور دارويي‌ را در مورد محصولات‌ فوق‌ رعايت‌ كنيد.
- اگر تب‌ وجود دارد، از استامينوفن‌ استفاه‌ كنيد. به‌ هيچ‌ عنوان‌ از آسپيرين‌ استفاده‌ نكنيد زيرا اين‌ دارو ممكن‌ است‌ در بروز نشانگان‌ راي‌ (يك‌ نوع‌ آنسفاليت‌) در كودكاني‌ كه‌ دچار عفونت‌ ويروسي‌ هستند نقش‌ داشته‌ باشد.
- امكان‌ دارد آسيكلووير تجويز شود.

    فعاليت‌

استراحت‌ در رختخواب‌ ضروري‌ نيست‌. بيمار مي‌تواند فعاليت‌ آرام‌ در يك‌ محيط‌ خنك‌ داشته‌ باشد. اگر هوا خوب‌ باشد، كودك‌ مي‌تواند بيرون‌ از خانه‌ و در سايه‌ بازي‌ كند.
تا زماني‌ كه‌ تمام‌ تاول‌ها دلمه‌ نبسته‌ باشند و تاول‌ جديدي‌ تشكيل‌ نشود، كودك‌ بايد از سايرين‌ جدا باشد و مدرسه‌ نيز نبايد برود.

    رژيم‌ غذايي‌

رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود.

    در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد

اگر شما يا كودكتان‌ علايم‌ آبله‌ مرغان‌ را داريد.
اگر بي‌حالي‌، سردرد، يا حساسيت‌ به‌ نور روشن‌ رخ‌ دهد.
اگر تب‌ بالاي‌ 3/38 درجه‌ سانتيگراد وجود داشته‌ باشد.
اگر ضايعات‌ آبله‌ مرغان‌، سرفه‌ نيز به‌ علايم‌ اضافه‌ شود.
منبع مطلب  (پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان)

بهار ،فصل حساسیت ها

واکنش آنافیلاکسی:
بهار فصل آلرژِی ها و حساسیت هاست.بسیاری از بیماران به خاطر آبریزش شدید،عطسه ای پی در پی و خارش های پوستی در این فصل به پزشک مراجعه می کنند.
گرچه نوعی آلرژی که به عنوان واکنش های افزایش حساسیتی یا آنافیلاتوکسی شناخته می شود،بیشتر مربوط به تزریق داروهاست که سردسته آنها پنی سیلین است،اما حقیقت اینست که واکنش حساسیتی واکنشی است که برای بروز نیاز به تماس ماده ای با بدن دارد که سیستم دفاعی بدن آن را غریبه بداند و شروع به واکنش شدید کند.در این واکنش به محض تماس بدن با ماده حساسیت زا یک سری مواد در خون ازاد می شود که باعث بروز این علائم می شوند.
آنافیلاکسی به شدیدترین واکنش های حساسیتی گفته می شود که با افت فشار خون و حالت خفگی نمود می یابد.اما باید این را به خاطر سپرد که واکنش های حساسیتی خفیف می توانند به واکنش های شدید و حتی مرگ منجر شوند.
سن،جنسیت،نژاد و موقعیت جغرافیایی تاثیری در میزان بروز واکنش های حساسیتی ندارد.اما بیمارانی که تجربه آنافیلاکسی قبلی (به هر چیزی) را دارند یا افرادی که قبلا با دارویی دچار چنین واکنشی شده اند و همچنین افراد آسمی که بیماریشان بخوبی کنترل نشده،در معرض بروز بیشتر آنافیلاکسی هستند.
بیماران عموما ابتدا دچار قرمزی و خارش پوست و کهیر می شوند.سپس اضطراب ،سبکی سر،احساس پری در گلو،کم آوردن نفس و سنگینی در قفسه سینه بروز می کند.با پیشرفت بیماری علائمی همچون تنگیی نفس شدید،افت هوشیاری و فشار خون بروز می کند.بروز احساس توده ای در گلو و خشونت صدا از علائم هشداردهنده برای بروز ورم در حنجره و بروز خفگی است.بیماران ممکن است علائمی همچون درد شکمی،تهوع و استفراغ،اسهال،قرمزی و آبریزش از چشم را نیز تجربه کنند.
تشخیص:
زمانی که تماس با ماده ای حساسیت زا مشخص است،تشخیص واضح خواهد بود.اما در مواقعی که تماس با مواد غذایی است،ممکن است نسبت دادن علائم به واکنش های حساسیتی دشوار بوده و به اشتباه چیزهای دیگر برای بیمار در نظر گرفته شود.بسیاری از بیماری ها داداری چنین علائمی بوده و باید از واکنش های حساسیت پذیری جدا شوند،ضمن این که فرصت برای مداوای بیماران بسیار کوتاه است و تاخیر می تواند نتایج ناگواری به جا بگذارد.آزمایشگاه نقشی در تشخیص نداشته و با توجه به فرصت زمانی کوتاه برای درمان نمی توان از آزمایشگاه کمک گرفت.
درمان:
برای درمان این بیماران اقدام به برقرای راه هوایی،دادن اکسیژن،تجویز اپی نفرین(مهمترین اقدام) ضروری است.همچنین باید ماده حساسیت زا را از بیمار دور کرد(مانند شستن پوست،استفاده از ماسک،یا درآوردن نیش زنبور).نکته اینکه در حساسیت به مواد غذایی شستشوی معده کاربرد ندارد،چرا که اثرات مواد حساسیت زا ایجاد شده است.
علاوه بر اپی نفرین داروهای دیگری هم وجود دارد که عمدتا جهت موارد مقاوم یا عوارض ناشی از حمله یا جلوگیری ار بروز حمله مجدد مفید هستند.به عنوان مثال می توان از داروهایی همچون دگزامتازون و پردنیزولون نام برد.
چند نکته مهم:
واکنش های حساسیتی اغلب نیازمند تماس اولیه با ماده بوده و در دفعات بعدی تماس علائم بروز می کند.اما برای بسیاری از موارد اطلاعی از تماس اولیه نیست.بنابراین برای تجویز هر دارویی احتمال بروز این عاضه را در ذهن داشته باشید و در مکان مناسبی که امکانات لازم برای احیا و در مان بیمار وجود دارد،اقدام به تجویز دارو کنید.
انجام تست قبل از تجویز برای بسیاری از داروها به کار می رود.بروز واکنش دال بر منع استفاده از داروهاست،اما عدم بروز واکنش رد کننده بروز واکنش حساسیت پذیری نیست.
با وجود حتمی نبودن بروز واکنش در نوبت برخورد،نباید در بیماران با سابقه واکنش،اقدام به تجویز دارو کرد.اگر الزام به مصرف داروست باید توسط پزشک حساسیت زدایی انجام شود.

راه اندازي نمونه دهي وخاموش كردن دستگاه:سيسمكسkx21

۱- بررسي هاي اوليه واستارت دستگاه :
بررسي هاي اوليه شامل چك وضعيت Rinse Cup( كه نبايد درحالت پايين آمده باشد)اطمينان ازموجود بودن محلولهاي مصرفي وصل به دستگاه ، وجود كاغذ در پرينتر و اتصال لوله Wast به ظرف فاضلاب بوده دستگاه را توسط كليد اصلي روشن نموده و مراحل ذيل به صورت خودكار اجرا مي شود و نهايتا در صورت عدم وجود هرگونه مشكل دستگاه با اعلام پيغام Ready درصفحه نمايش وتنظيم شماره نمونه به روي عدد1 و روشن شدن چراغ سبز،آماده نمودهي وكار مي شود.

 الف-انجام Shut down آخرين بار قبل ازخاموشي دستگاه :

چنانچه اقدام فوق به علت قطع برق يا خاموش كردن اضطراري دستگاه توسط اپراتور انجام نشده باشد ،وضعيت فوق به صورت پيغام خاص اعلام خواهدشد.

اين اعلام بازدن دكمه 1 ازصفحه نمايش دستگاه پاك مي گردد.

 ب- فرارسيدن زمان انجام اقدامات نگهداري(باتوجه به كانتر يا تاريخ آخرين اقدام) :
باتوجه به لزوم انجام اين اقدامات دستگاه به محض فرا رسيدن اولين موعد،موارد لازم توصيه شده را اعلام مي نمايد كه با زدن دكمه شماره 1 منوهاي مختلف به نامهاي SRV cleaning scheduled /‍Clean waste chamber/Clean transducer chamber و به ترتيب اولويت قابل اجرا مي باشند.اين اقدامات قابل كنسل كردن با زدن دكمه 3 مي باشند.

 نكته مهم :انجام اقدامات فوق جهت تضمين و تداوم عملكرد مطلوب سيستم واجب بوده و عدم انجام آنها مطمئنا سبب كاهش صحت و دقت نتايج اندازه گيري خواهد شد.لذا انجام اين اقدامات به محض دريافت اعلامهاي مربوطه ،به صورت اكيد توصيه مي شود و كنسل كردن آنها بايد صرفا در موارد اور‍ژانسي صورت گيرد.درصورت تشخيص عدم فرارسيدن موعد انجام اين اقدامات يا كنسل كردن آنها دستگاه وارد مرحله Auto Rinse مي شود.

 

2- شستشوي اتوماتيك (Auto Rinse) ،بك گراند(Back ground) و حالت آماده (Ready) :

دستگاه پس از3مرحله شستشوي خودكار مقاديرBack ground count را بررسي نموده و در صورت مطلوب نبودن(خارج بودن ازمحدوده ذيل) دو مرحله ديگر نيز عمل شستشو را انجام داده در صورت مطلوب بودن نتايج اندازه گيري به حالت آماده (Ready) وارد مي گردد.در غير اينصورت پيغام Back ground error را گزارش مي كند.

WBC<0.3    , RBC <0.02  , Hb <0.1  ,  Plt<10

 ۳- جهت جلوگيري از استهلاك كمپرسور درصورت عدم استفاده به مدت 15دقيقه دستگاه به صورت اتوماتيك كمپرسور را خاموش و پيغامNot Ready اعلام مي گردد.جهت خارج شدن ازاين حالت دكمه Start رافشاردهيد.

نمونه دهي :امكان نمونه دهي فقط درحالت Ready ميسر است:
با زدن دكمه Sample No شماره نمونه را وارد و با Enter آن را تاييد نموده و خارج شده پس از قرار دادن نمونه در زير پيپت دكمه سبز Start را فشار داده و به محض شنيدن 2 بوق ممتد و يا پررنگ شدن مثلث اول روي صفحه نمايش يا تبديل شدن نوشتهAspiration به نوشتهAnalyzing درصفحه نمونه را خارج كنيد.دقت شود به دليل تعجيل درخارج كردن نمونه به پيپت آسيب وارد نشود.درصورت فعال بودن پرينتر پس ازمدتي جواب چاپ مي شود.

 

                                         *     *

 

 

ایمنی در برابر عفونتها

علاوه بر دفاع طبیعی یا ذاتی که بطور غیراختصاصی با عوامل بیماریزا برخورد میکنند ، دفاع اکتسابی یا اختصاصی نقش مهمی در از بین بردن میکروبها دارد.به طور کلی ایمنی همورال(Ab) در از بین بردن بسیاری از باکتریهای گرم مثبت مثل استافیلوکوک،استرپتوکوک و بعضی از باکتریهای گرم منفی مثل هموفیلوس آنفولانزا نقش مهمی را دارد(Ab در از بینم بردن نمیکروبهای خارج سلولی اهمیت دارد).همینطور Ab در خنثی کردن سموم بعضی از میکروبها بسیار ارزنده است مثل خنثی کردن سم دیفتری یا کزاز.بعلاوه Ab در از بین بردن ویروسها زمانی که در مرحله خارج سلولی یا به عبارتی در جریان خون اند بسیار موثرند.اما در عین حال در مورد قارچ ها،تک یاخته های انگلی خصوصا زمانی که حالت کیست را دارند و همینطور باکتریهای داخل سلولی Ab بر اینها اثر چندانی ندارد.در چنین مواردی لازم است که دفاع سلولی وارد عمل شود.به عبارتی محتاج به فعالیت لنفوسیتهای T (برای ترشح لنفوکاین ها) و فعالیت سلولهایی مثل ماکروفاژ و سلولهای T سیتوتوکسیک می باشیم.
بعضی از عوامل بیماریزا که بدن بطریقه سلولی با آنها برخورد می کند: عبارتند از:
1-باکتری مولد سل         2-میکروب مولد حصبه          3-باکتری لیستریا(عامل سقط جنین حیوانات،در انسان هم ناراحتی های مختلفی را ایجاد میکند).
4-از قارچها،قارچ کاندیدا آلبیکنس و هیسیتوپلاسما کپسولاتوم(از قارچهای احشایی است)

در مورد ویروسها می توان گفت دفاع اصلی در برابر ویروسها دفاع سلولی است.ماکروفاژهای آلوئول های ریه در از بین بردن ویروسهایی که به ریه وارد می شوند خیلی مهمند.همینطور ماکروفاژهای کبد و طحال در از بین بردن ویروسهایی که به آنها وارد می شوند خیلی مهمند.همینطور فاگوسیتهایی که در جریان خون محیطی هستند در از بین بردن ویروسهای جریان خون بسیار موثرند.زیرا  ویروسها را در همان خون می توانند از بین ببرند و مانع از رسیدن آنها به سلول ها می شوند.
اینترفرون یک عامل برخورد سریع با ویروسها در بدن است.اینترفرون سریع تر از Abترشح می شود(ظرف 48 ساعت) و می تواند ویروس ها را هم در خون و هم در سلول از بین ببرد.
بطور کلی باید بدانیم لنفوسیت هایT سیتوتوکسیک(CD8) دفاع در برابر ویروس ها را به عهده دارند که بطور اختصاصی عمل می کنند.بدین معنی که سلول آلوده به ویروس پپتیدهایی از ویروس را در سطح خود نمایان می کند و در کنار سلولهای MHC کلاس یک قرار می گیرند و اگر قرار نگیرند شناسایی نمی شوند.لنفوسیت های T سیتوتوکسیک(CD8) آنتی ژن را در کنار سلولهای کلاس یک MHC قرار می دهد.
در مورد تک یاخته ای ها نظیر توکسوپلاسما،پلاسمودیوم ها،لیشمانیا و توپونوزوماها وقتی که زندگی درون بافتی(داخل سلولی) دارند با دفاع سلولی با آنها برخورد می شود،اما در صورتیکه به فرم تروفوزوئیت باشند Ab هم روی آنها اثر میکند.در مورد کرمها و به طور کلی انگلها یا حیله های متفاوتی که بکار می گیرند اساسا از چنگال سیستم ایمنی فرار می کنند مثل پوست اندازی کردن یا تغییر آنتی ژن های سطحی بدن خود.مثلا اطفال در مناطق مالاریاخیز یه طور مکرر(چند بار)دچار مالاریا می شوند در صورتیکه جان سالم بدر ببرند در برابر مالاریا ایمنی کسب می کنند و در برابر این بیماری مقاوم می شوند.
در مورد کرمها معمولا Ab از کلاس IgE سنتز می شود که این Ab از ناحیه FC می تواند روی سطح ائوزینوفیل ها قرار بگیرد و از ناحیه Fab به کرم متصل شود.دگرانوله شدن ائوزینوفیل سرانجام باعث از بین بردن انگل می شود.
بطور کلی Ab دو کار میکند:1-وسیله تشخیصی برای عوامل بیماریزا  2-باعث از بین رفتن بیماری(میکروب)
اگر ما بتوانیم از سرم یک بیمار Ab علیه عامل مشخص پیدا کنیم دلیل بر ابتلا به بیاری است(یک شاهد غیرمستقیم).

نوروز ایرانی مبارک

                               

جشن نوروز جمشیدی، روز اهورامزدا، روز نخست فروردین ماه، آغاز بهار در روی زمین بر پایه‌ی سنجده‌ترین اندازه‌گیری اخترشناسی و گاهشماری جهان است. جشن نوروز بزرگترین و باشكوه‌ترین جشن كهن در همه‌ی شهرپ‌های (ساتراپ‌های، ایالات) ایران بزرگ است.
جشن نوروز را بسیاری از بزرگان باشكوه‌ترین جشن جهان نامیده‌اند كه از روزگار بسیار دور برای ما به یادگار مانده است. ریشه‌ی میتُختی (اسطوره‌ای) آن را به جمشید شاه پیشدادی پیوند می‌دهند، همچنان كه این جشن تا به امروز به نام جشن نوروز جمشیدی آوازه‌مند است. جشن نوروز از نخستین روز بهار همراه با شكوفه‌ی درختان و سرسبزی نهاد (طبیعت) همراه با شادی آغاز می‌شود. 
 جشن نوروز پر از فرزانش و ميتُخت‌های (اسطوره‌های) ایرانی‌ است كه در اين نوشتار نمی‌گنجد‌. اگر به گذشته باز گردیم و آیین‌های فراموش شده‌ایی همچون بابانوروز (عمو نوروز)، خواجه پیروز (حاجی فیروز)، پنجه یا بهیزك و... را نیز با آن بیفزاییم، خواهیم دید كه جشن نوروز بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است كه امروز است.
   
هفت سین
یكی از آیین پیك نوروزی، سفره‌ هفت سین است كه شمار آن از هفت امشاسپندان آیین زرتشت سرچشمه می‌گیرد. هفت امشاسپند نام هفت فرشته نیستند! نام یكی از این هفت امشاسپند نام خود اهورامزدا و شش تای دیگر نام فروزگان (صفات خدایی) اهورامزدا است. هفت سين بدين شمارند:
سیر: نماد اهورامزدا
سبزه: نماد اردیبهشت امشاسپند، راستی
سیب: نماد سپندارمد امشاسپند، مهرورزی و فروتنی
سنجد: نماد خورداد امشاسپند، رسایی و دلدادگی
سركه: نماد امرداد امشاسپند، جاودانگی
سمنو: نماد شهریور امشاسپند، توانایی و باروری
سماك (سماق): نماد بهمن امشاسپند، منش نیك

بیماری سلیاک

بیماری سیلیاک چیست؟

آیا این بیماری درمان دارد؟

آیا این بیماری ارثی است یا مسری؟

راه تشخیص آن چگونه است؟ آیا این بیماری در دزفول وجود دارد؟

آیا در دزفول مرکزی برای تشخیص این بیماری وجود دارد؟

اینها سوالاتی است که برای خیلی ها پیش می آید که با خواندن مطالب ذیل می توانید به پاسخ آنها پی ببرید.

بیماری سیلیاک یا هزار چهره و در اصطلاح عام حساسیت به گندم نوعی بیماری گوارشی مزمن است که در افراد حساس به گلوتن بروز می نماید. گلوتن پروتئین است که در غلات از جمله: گندم- جو- جو چاودار(گندم سیاه) وجود دارد که با تاثیر بر روی پرزهای روده و از بین بردن آنها مانع جذب غذا شده و فرد دچار سوء تغذیه میگردد. 

علائم بیماری

این بیماری بدلیل بروز علائم مختلف و گوناگون به هزار چهره معروف می باشد. از علائم مهم آن ریزش مو- کچلی سر- زخم های دهان- آفت های دردناک و کمبود ویتامین ها از جمله: B_E_D خستگی- رنگ پریدگی- درد مفاصل واستخوانی- تورم پاها- کوتاهی قد- اسهال شدیدو حجیم و بدبو- استفراغ- یبوست- نفخ و گازهای روده- تاخیر در بلوغ- نامنظمی دوره قائدگی- فقر آهن- نقص در مینای دندان- روماتیسم- صرع- مشکلات یادگیری در کودکان- کاهش وزن و در صورت تشخیص دیر هنگام سرطان روده و پوکی استخوان.

غربالگری و تشخیص بیماری

با توجه به علائم و عوارض بوجود آمده بوسیله این بیماری لازم است افراد جهت پیشگیری با انجام چند آزمایش ساده و معمولی که در آزمایشگاههای تشخیص طبی انجام میگیرد خود را از عوارض این بیماری نجات دهند.

1.آزمایش خون برای تشخیص آنتی بادي ضد گلیادین یا جستجوی آنتی بادی ضد اندومیزیوم Endomesium که در این آزمایش با گرفتن یک نمونه خون لخته و جداسازی سرم به روش الایزا براحتی قابل انجام میباشد. گلیادین جزء محلول در الکل گلوتن است که سبب بیماری سیلیاک میشود و آنتی بادی تولید شده در بدن بعد از مصرف گلوتن igG و igA و سپس آنتی بادی  igA بر ضد اندومیزیوم تولید میشود. اندومیزیوم صفحه ای از فیبریل های رتیکولر است که هریک از الیاف عضله صاف را احاطه کرده.

انجام این تست اندومیزیوم  igA نسبت به آنتی بادی های ضد گلیادین igA دارای حساسیت و ویزگی های بالاتری برای تشخیص سیلیاک می باشد. 

2.آزمایش کم خونی و اندازه گیری سطح کلسیم و اسید فولیک خون.

۳.در صورت داشتن علائم یاد شده و انجام آزمایشات بالا برای تایید بیماری بیوپسی از روده و نمونه برداری از روده و آزمایش پاتولوزی پیشنهاد می گردد.

گلوتن در چه غذاهایی وجود دارد

همانگونه که قبلا گفته شد در کلیه مشتقات و فرآورده های گندم- جو گلوتن وجود دارد مثل: نان- بیسکوییت- کلوچه- ماکارانی- گوشت های کنسرو شده.

گلوتن در چه غذاهایی وجود ندارد

نمونه ای از غذاهایی که فاقد گلوتن است در ذیل ذکر میشود:

آرد برنج- نوشابه- نان ذرت- بلال- سیب زمینی- برنج- عدس- لوبیا قرمز- پنیر- تخم مرغ- بستنی- کلیه میوه ها- گوشت کم چرب- مرغ- ماهی- آجیل- روغن

درمان بیماری سیلیاک

تنها درمان این بیماری حذف گلوتن از رزیم غذایی بیمار میباشد و نیاز به داروهای خاصی نیست مصرف تمام غذاهایی که حاوی گندم- جو و یا فرآورده های آنها ممنوع میباشد. با رعایت رزیم غذایی فاقد گلوتن کلیه علائم بوجود آمده کاهش و در مدت 3-6 ماه پرزهای روده ترمیم خواهد شد. خوردن هر نوع ماده حاوی گلوتن به هر اندازه و مقدار ممنوع است.

در پایان توصیه میشودبا توجه با اینکه در چند استان کشور این بیماری بصورت غربالگری مورد بررسی قرار گرفته. در استان اصفهان 120 و در استان تهران 200 مورد گزارش شده و در شهرستان دزفول چند مورد در آزمایشگاه دکتر عصاریان تشخیص و تایید گردیده. لازم است با انجام این آزمایشات خود را از نگرانی خاج نموده و در صورت تایید بیماری حتما با مشاور تغذیه جهت رژیم غذایی هماهنگی نمایند.                                                    
                                                                                       محمدرضا حی بر  
                                                                                    کارشناس آزمایشگاه

کاندیدیاسیس دستگاه گوارش Alimentary candidiasis

کاندیداها ممکن است بعنوان نرمال فلر دستگاه گوارش باشند ولی در مواقعی ممکن استقادر به ایجاد بیماری در این قسمت شوند که در این صورت متعاقب حمله قارچ به دستگاه گوارش ممکن است علائم گوارشی مثل اسهال،استفراغ،تهوع،دردهای شکمی و ...دیده شود.گاهی اوقات ممکن است زخمهای متعددی در قسمتهای مختلف روده توسط کاندیداها تولید شود.
مصرف زیاد آنتی بیوتیک ها می تواند به عنوان عاملی در ایجاد کاندیدیاسیس دستگاه گوارش موثر باشد.
گاهی اوقات ممکن است کاندیدیاسیس دستگاه گوارش در محل معقد ضایعه جلدی و پوستی بوجود آورد.در این صورت اطراف معقد قرمز،ملتهب،و در مواردی همراه شوره و پوسته در محل ضایعه است.

فاویسم

فاویسم چیست؟

آیا این بیماری ارثی است یا و مسری؟

علایم آن چیست؟

راه درمان آن چگونه است؟

فرد فاویسم چه محدودیت هایی دارد؟

چگونه باید آنرا تشخیص داد؟

اینها سوالاتی است که برای شما ممکن است پیش بیاید با خواندن مطالب زیر به جواب تمام این سوالات پی خواهید برد.

در بدن ما خون در جریان است. خون حاوی دو قسمت مایع یا پلاسمایی و گلبول که خود چند نوع میباشد. یک نوع آنها گلبولهای قرمز میباشند. در گلبولهای قرمز پروتئینی است بنام هموگلبین که کار حمل ونقل اکسیرن و دی اکسید کربن را به عهده دارد. عمر آن 120 روز است و پس از گذشت 120 روز از بین رفته وبوسیله طحال از جریان خون خارج میشود و برای ساخته شدن گلبولهای جدید استفاده میشود.

گلبولهای قرمز در حالت طبیعی با بسیاری از مواد اکسید کننده مثل داروها برخورد دارند و اگر بنا به دلیلی نتوانند مقاومت کنند اکسیده یا لیز میشوند و هموگلبین ها خارج میگردند و دیگر قدرت حمل اکسیرن را ندارند اما گلبولهای قرمز در برابر آن مواد روش دفاعی دارند بنام گلوتاتیون به محض برخورد گلبول با مواد اکسید کننده گلبول را ترمیم مینماید اما این عمل گلوتاتیون نیاز به انرری دارد که توسط سوختن گلوکز (همان قند) در گلبول قرمز تامین میشود و این کار توسط آنزیمهای مختلفی صورت میگیرد از جمله آنزیمهای مهم گلبول قرمز که در سوختن قند شرکت دارد  G6PDاست که در صورت کمبود یا نبود آن بیماری فاویسم بوجود می آید.

زن سازنده آنزیم G6PD بر روی کروموزم X است بنابر این خانمها خیلی کمتر دچار فاویسم میشوند و بصورت ناقل سالم می باشند ولی به فرزندان خود می توانند منتقل نمایند. از داروهای که باعث تخریب گلبول قرمز می شود داروهای ضد مالاریا- کوتریموکسازول- کلرامفنبکل- اسید نالیدیکسیک  و... و مواد غذایی مثل باقلا البته بعضی از بیماران به باقلا حساس نیستند .

چند ساعت بعد از برخورد ماده اکسیدان با گلبول قرمز علامتی از جمله ضعف- سردرد- سرگیجه- احساس خستگی- تاری دید- کم خونی- زردی-خون ادراری در فرد قابل مشاهده است .

راه تشخیص 

با انجام آزمایش ساده G6PP که براحتی از نمونه خون بیمار انجام میشود کمبود یا نقص این آنزیم مشخص میگردد . این آزمایش در کلیه آزمایشگاهها قابل انجام است .

درمان

عدم مصرف داروهای اکسیدان دار و باقلا و در زمان مراجعه به پزشک باید حتما پزشک را از بیماری خود مطلع نماييد.

 

محمد رضا حي بر

كارشناس آزمايشگاه